پاورپوینت مقایسه رفتار سدهای خاكی و بتنی در مقابل زلزله
بخشی از مطالب:
 
 
گرچه سابقه بررسی تاثیر زلزله بر سدهای خاکی به چند دهه قبل بر می گردد ولی پیچیدگیهای رفتاری این گونه سازه های خاکی در شرایط مختلف هندسی و فیزیکی و نیز تفاوت ویژگیهای زلزله ها موجب می شود که مطالعات دقیقتر با ابزار محاسباتی قویتر، نتایج جدید یا متفاوتی از وضعیت رفتاری بدنه سد را در مقابل زلزله نشان دهند.
 
چکیده
 
 
}فلات ایران از نظر لرزه خیزی بسیار پیچیده بوده و هر 5 سال یک زلزله مخرب در کشورمان رخ می دهد . لذا برای دستیابی به لرزه خیزی یک گستره، سه دسته داده های دیرینه زلزله شناسی، تاریخی و دستگاهی باید مورد استفاده قرار گیرند.
 
}قبل از طراحی و ارزیابی لرزه ای سازه ها لازم است که عواملی از قبیل لرزه زمین ساخت گستره طرح Seismotectonic)) انتخاب زمین لرزه برای سطوح مختلف طراحی، برآورد صحیح پارامترهای لرزه ای و انتخاب پارامترهای لرزه ای مد نظر قرار گیرند. }
 
 
مقدمه:
 
 
}زمین لرزه ها معمولاً بر اثر عبور امواج لرزه ای از محدوده ای در پوسته زمین که حرکت گسل ها از آنجا سرچشمه می گیرد ایجاد م یگردند و به دنبال هر زمین لرزه متوسط تا بزرگ خسارات عمد های به روستاها، شهرها و دیگر سازه های مهم وارد شده و هزاران نفر نیز جان خود را از دست میدهند.
 
}مسأله گسلش در محدوده سدها، همواره از جنبه های مختلف مد نظر مهندسین طراح بوده و بررسی های متعددی در این زمینه صورت گرفته است . صدها سد کوچک و بزرگ در نقاط مختلف جهان در معرض تکانهای }شدید زمین و احیانا جابجایی مستقیم در امتداد گسلها در محدوده ساختگاه قرار گرفته و طیف وسیعی از پاسخ ها، از شکست کامل تا رفتار بسیا رمقاوم از آنها مشاهده شده است. }
 
}در آنالیز خطر زمین لرزه باید کلیه منابع لرزه ای از جمله گسلها ( نقطه ای، خطی، ناحیه ای، صفحات شیب دار لرزه ای و منابع ناحیه زمینه) را مدل نمود و در محاسبات مد نظر قرار داد. }منابع نقطه ای، خطی، و ناحیه ای کمابیش در اکثر نقاط ایران یافت می شوند ولی منابع صفحات شیب دار در بعضی ا زمنابع مثل مکران و منابع ناحیه زمینه در منطقه زاگرس یافت میشوند.
 
 
عوامل مؤثر در انتخاب پارامترهای لرزه ای در سدهای بتونی:
 
 
بررسی های لرزه خیزی و زمین شناسی سیمای کلی منطقه را ترسیم می نماید که پس از آن باید بر روی شرایط محل متمرکز شد . از آغاز ثبت دستگاهی زمین لرزه ها کمتر از صد سال می گذرد و از سوی دیگر برخی زمین لرزه های بزرگ دارای دوره بازگ شت طولانی می باشند. لذا به منظور شناخت لرزه خیزی گستره یک محل و برآورد خطر زمین لرزه نیاز بیشتری به داده های مرغوب لرزه ای است.
 
با استفاده از شواهد روی گسل و جنبش آن می توان سن رویداد زمین لرزه را تعیین نمود و همچنین به کمک داده های زمین لرزه و کاربرد روشه ای آماری که عدم قطعیت داده ها را دارد محاسبات خطر زمین لرز ه می نماید، می توان بهبود نسبی را در برآورد خطر و خطرپذیری زمین لرزه برای ساختگاههای مختلف بدست آورد و دوره زمانی مطالعه را به ویژه در مورد رخدادهای بزرگ، به چندین سده تعمیم داد.
 
تشریح سنگها و گسلها، تفسیر ساز و کار زمین لرزه ها و گسلهای موجود در گستره طرح در برآورد توان فعالیت هر یک از گسلها در یک چارچوب واحد ، امکان پذیر است ولی به دلیل نقصان داده های لرزه خیزی، از نظر لرزه زمین ساختی، آگاهی ا زویژگیهای لرز هخیزی، بخشهای گسترد های از پوسته ایران چندان مطلوب نیست و این به سبب ایجاد دیدگاههای متفاوت درباره پهنه بندی لرزه زمین ساختی ایران شده است . لذا برای تفکیک آنها از یکدیگر عواملی از قبیل توزیع سطحی رو مرک ز زمین لرز هها بر روی نقشه، ضرایب لرز هخیزی، ساز و کار کانونی زمین لرزه ها، بزرگی، عمق کانونی، تاریخچه زمین ساختی ،میدان تنش و ویژگیهای زمین ساختی ناحیه باید در نظر گرفته شوند.
 
 
طرح دینامیکی سدهای خاکی و اثر زلزله بر آنها
 
 
اطلاعات دینامیکی بدست آمده در مورد رفتار سدهای خاکی و سنگریزه ای در برابر زلزله هم نادر است و هم متناقض و در اکثر موارد نمی توان از این اطلاعات به عنوان پای های برای طرح دینامیکی سدهای خاکی استفاده نمود . }سدهای خاکی در برابر زلزله های شدید رفتار متفاوتی از خود نشان می دهند، برخی کاملاً سالم مانده و برخی متحمل صدماتی مثل ترک خوردگی، نشست نابرابر و لغزشهای کوچک و بعضی دچار خرابی کامل و پدیدهی روانگرایی می گردند. خرابی حاصل از زلزله در سدهای خاکی و سنگریزه ای را به مواردی از قبیل تغییر مکان دایمی، نشست متمرکز آب ،ترک طولی و عرضی، ناپایداری شیب سد و روانگرایی بدنه یا شالوده سد تقسیم بندی نمود.
 
عواملی مثل متراکم شدن مصالح دانه ای به دلیل اعمال بار متناوب و شدید زلزله و بزرگتر بودن شتاب زلزله از شتاب بحرانی سطح لغزش باعث نشست می گردند. لازم به ذکر است که اگر خاک دانه ای اشباع و سست باشد در اثر اعمال بار متناوب ممکن است پدیده روانگرایی در آن صورت گیرد . بر اثر تغییر شکلهای نسبی دینامیکی در جهت طول سد و نشست نابرابر امکان ایجاد ترک عرضی وجود دارد، که به دلیل ایجاد مسیری برای عبور آب از میان هسته مرکزی سد، خطرناکترین نوع ترک ها می باشند. به علت اختلاف در مشخصات لرزشی سد و تکیه گاه، این ترکها در دو سمت سد و نزدیک تکیه گاههای جانبی ایجاد میگردند.