پلان مسجد استاد و شاگرد + نما،پلان،سایت پلان
 
این مسجد در خیابان فردوسی تبریز قرار دارد و بنای اولیه ان به وسیله امیر حسین چوپانی ملقب به علاالدین در سال ۷۴۲ هجری قمری ساخته شده و به نام خان مغول یعنی نواده یعنی نواده هلاکو موسوم گردیده و به همین جهت به اعتبار نام بانی و خان عده ای ان را سلیمانیه و برخی ان را علائیه نامیده اند وجه تسمه کنونی ان به این علت است که کتیبه های داخل مندرجات دیوارهای خارخ مسجد به خط عبدالله صیرفی خطاط معروف دوره ی ایلخانی و یکی از شاگردان وی نوشته شده است به همین دلیل به مسجد استاد و شاگرد نیز شهرت یافته است . امروزه ازبناي اوليه و کتيبه هاي آن چيزي برجاي نمانده است و بناي فعلي بيشترازساخته هاي دوره قاجار محسوب مي گردد. اين مسجد يک بار درعهد نايب السلطنه عباس ميرزا و بارديگر درسال ۱۲۹۵ه-. ق توسط حاج ميرزامحمد قراجه داغي اوانسري- ازعلماي تبريز- و سپس توسط حاج محمد آقا اردبيلي به سال۱۳۳۸ه -. ق تعمير اساسي گرديده است . درخصوص بناي اوليه اين مسجد، درذيل جامع التواريخ آمده است :” … امير شيخ حسن درتبريز اقامت نمود و عمارت بس عالي ازمسجد و مدرسه و خانقاه وغيرآن درميدان کهن تبريز بنياد نهاد و به اندک زماني برآورد و اکثرش به اتمام رسيد؛ چنان که درتبريز ازآن به تکلف تر عمارت نبود.بناي فعلي مسجد به صورت مستطيل به ابعاد تقريبي ۲۰ × ۳۵ متر است که دربخشي ازآن، شبستاني ستوندار و دربخش ديگر آن، فضايي گنبددار با غرفه ها و دهليزهاي جانبي قرار دارد این مسجد صحن بسیار وسیعی و حوض بسیار بزرگی در وسط ان داشته است که اکنون از بین رفته و از صحن بزرگ و وسیع ان مقدار کمی برای مسجد مانده است این مسجد به مرور زمان چندین مرتبه از زلزله و عدم توجه اهالی و اولیای امور ویران شده و مجددا تعمیر شده است اخرین نعمیرات این مسجد در زمان قاجار در عهد نایب السلطنه عباس میرزا بدستور وی و کمک اهالی شهر انجام یافته و حاج میرزا یوسف اقا طباطبایی از علمای درجه اوال تبریز در ان مسجد امامت میکرد پس از ان تاریخ مجددا این مسجد متروکه ماند و رو به ویرانی رفت و کسی توجه به تعمیرات و ابادی مسجد نکرد و بعضی از درو دیوارها و صحن و حجرات ان ریخته و پاشیده شده بود.. گنبد بزرگ و طاق ها و پايه هاي آجري مسجد درعين سادگي ازجذابيت خاصي برخوردار است . گنبد آجري، به کمک ترنبه هايي برروي بنا قرارگرفته و درقسمت پاطاق آن، عباراتي مربوط به تعميرات سال ۱۳۳۸ه. ق نوشته اند. تاريخ اين تعمير، روي سنگ مرمرين کوچکي که دربيرون ديوار شمالي مسجد نصب شده، نقر گشته است. ساختمان مسجد و در ودیوارهای بلند و طاقهای مقرنس ان در سیستم بناهای قدیم و بشکل معبد و مساجد اوائل اسلام است . شکل ساختمان از داخل شبیه به ساختمانهای معابد خارجی است  . لیکن در کتب تاریخی امده است دیوارهای بلند و پایه های کلفت و ضخیم ان حاکی از ذوق معماران و مهندسان ان عصر است.از بعد اجتماعی مسجد در گذشته همان عملکردفعلی را دارا میباشد  این مسجد در گذشته وقف شده بود و مردم مدیریتش میکردند.