بی شک طراحی مسجد از جمله طرح های سهل و ممتنع معماری محسوب می شود.سهل از آن سو که فاقد ارتباطات فضایی پیچیده است و ممتنع به دلیل آن که می بایست زیبایی معنوی و سیر در حوزه های مختلف معارف دینی را بر آورده سازد.
 
از پاسخ های دریافت شده از معماران طراح مسجد به خوبی بر می آید که هویت و روحانیت طرح ، موضوعاتی هستند که از ابتدا تا انتها طراح را به خود مشغول داشته و او را لحظه ای وا نمی گذارد . این دغدغه اصلی و محوری معمار واساسی ترین هدف طرح است ، خواه معمار آن قائل به اصالت سنتی و یا اصالت معنایی و مفهومی باشد ، خواه نوگرا و نمادگرا باشد .
 
نقشه مسجد,پلان مسجد,نقشه اتوکدی مسجد,پلان معماری مسجد,نقشه معماری مسجد,دانلود نقشه مسجد,دانلود پلان مسجد,دانلود نقشه های اتوکدی مسجد,طراحی مسجد,plan masjed,طرح مسجد,
 
مهم آن است بدانیم که پیش از مواجهه طراح با پروژه تا زمان مواجهه و طی مراحل طراحی ، این دغدغه چگونه و طی چه عناوینی بروز و ظهور یافته و در نهایت تلقی معمار از هویت و روحانیت مسجد چیست و به چه نحوی ابراز گشته است .
چیزی که به خوبی از پاسخ های معماران طراح مسجد بیان می گردد آن است که کهن الکوی مسجد که بر اذعان همه معماران _ با هر گرایشی _ حاکمیت دارد همان مساجد حیاط دار شبستانی با گنبد و مناره است و این که هر یک از آنها با این کهن الگو چگونه کنار آمده بستگی به نگرش و برداشت معمارانه او و ارزش و جایگاهی دارد که او برای هر یک از عناصر این کهن الگو قائل است .
 
برای دانلود و توضیحات بیشتر به ادامه مطلب مراجعه نمائید…..
 
 
طرح سؤال :
پاسخ به سه سوال اساسی بیان کننده خط مشی طراح در ارائه پروژه مسجد نور می باشد که این سه سوال در قالب نکات زیر مطرح می گردند :
 فضاهای عملکردی
 فرم ساختاری
 القای حس معنویت
 
۲-۵-۱-فضاهای عملکردی
در این باب به بررسی این سوال می پردازیم که مسجد نور دارای چه فضاهایی و با چه عملکرد هایی است ؟
هر بنایی دارای رسالتی است که شناخت و دستیابی به آن هدف اصلی پروژه است ، چه بسا راه رسیدن به یک معماری پایدار دستیابی به همین هدف می باشد .
آیا مسجد فقط مکانی برای ادای نماز های یومیه است یا مکانی برای اجرای مراسم دینی و مذهبی و یا . . .
به راستی مسجد در جامعه ای که مردم آن در آماجی از روزمرگی گرفتارند دارای چه وظیفه ای است ، در عصری که تهاجم ادیان پوچ همچون ویروسی حیات جوامع بشری و به خصوص جامعه ما را تهدید می کند وظیفه مسجد به عنوان قلب تپنده جامعه دینی چیست .
برای دستیابی به یک معماری مردم وار و انسانی اولین نکته شناخت مخاطبی است که قصد استفاده از این بنا را دارد سپس کنکاش برای در یافت خواسته هایی که مخاطب از طراح بنا دارد.
برای سازنده وکارکردی بودن یک بنا در جامعه ، نیاز است تا تمامی ارکان آن بنا در راستای رشد آن جامعه عمل نمایند برای یافت چنین معماری باید در درجه اول عملکرد اصلی بنا ،که در اینجا مسجد مطرح است ، در جامعه شناخته شود و سپس تمهیداتی معمارانه برای جذب مخاطب به بنا صورت پذیرد. بدین صورت مسجد در جامعه جلوه می نماید و در نهایت می توان گفت مسجد برای مردم و معماری برای انسان به کار گرفته شده است .
به استناد بررسی آماری انجام شده در سال ۱۳۷۶ از جوانان تهرانی به این نتیجه می توان رسید که مسجد در جامعه امروز ما دارای کارکرد های زیر است که به ترتیب اهمیت بیان می گردد :
۱٫ کارکرد مذهبی
۲٫ کارکرد فرهنگی
۳٫ کارکرد اجتماعی
۴٫ کارکرد رفاهی
۵٫ کارکرد سیاسی
۶٫ کارکرد اقتصادی
آنچه در اینجا قصد پرداخت به آن راداریم دو کارکرد ابتدایی مطرح شده از طرف مردم می باشد .
نظام طبقاتی حاکم بر کلان شهر تهران باعث گردیده دیدگاه های مذهبی و فرهنگی مردم در مناطق گوناگون با یکدیگر تفاوت نماید بنابراین لازم است در ابتدا به معرفی مخاطبینی بپردازیم که قراراست با مسجد ارتباط برقرار سازند .
۱٫ جوانانی که در مراکز آموزشی متوسطه در حال تحصیل هستند . این دانش آموزان از قشر متوسط جامعه هستند
۲٫ دانشجویانی که در دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب تحصیل می نمایند ، افرادی روشن فکر ، آشنا با فرهنگ غرب ، آزادی خواه و گاهاً پول دار می باشند
۳٫ بازاری هایی که در بازار گل فعالیت می کنند ، اغلب دارای سنین بالا هستند و مردمی سنتی و معتقد به اداب و رسوم هستند
۴٫ به دلیل مواجه با مجتمع های مسکونی متعدد در حوالی سایت قشر پر جمعیتی از زنان خانه دار نیز جزو مخاطبین مسجد محسوب می گردند
۵٫ محله آهنگ ، محله ای کارمند نشین است بنا براین گروهی از کارمندان که عموماً در ساعات آخر شب در منزل هستند تیز یکی دیگر از مخاطبین مسجد را تشکیل می دهند
حال با شناخت مخاطبین مسجد و دریافت کارکرد مذهبی و فرهنگی آن باید فضاهای بنا به نحوی تعریف گردد که جلوه قابل قبولی از این مخاطبین در بنا احساس گردد و در غیر این صورت معماری حاصل شده محکوم به فناست .
 
۲-۵-۲-فرم ساختاری
در طول زمان دوره ها و سبک های گوناگونی توجه معماران و طراحان را به خود جلب نموده و گاهاً انقلاب هایی را در معماری حاصل کرده اند . اما آنچه امروزه خط طرح معماران را تععین می نماید پیروی از تکنولوژی های جدید و بکار گیری آن در ساختمان هاست .
ورود فنون جدید در ساخت استرکچر باعث به وجود آمدن موجی نو از طرح های معماری در دوران اخیر گشته است ، گویی بنا یک موجود زنده است و می تواند خود را تنظیم و ترمیم کند .
خصوصیت اصلی این نوع معماری تغییر پذیری و جابجایی است ، بنا به گونه ای طراحی می گردد که بتواند حرکت کند ، انچنان که با هر بار برخورد با آن شاهد نمایی نو و متفاوت ، با آنچه در پیش از این دیده بودیم ، مواجه گردیم .
وجود این قابلیت را می توان نمود زمان در معماری دانست ، در طراحی مسجد در عصر حاضر رعایت چنین خصوصیتی باعث می گردد جلوه تازه ای از این بنا در میان مخاطبان نمودار گردد ، البته هیچگاه نباید فراموش کرد که افراط بیش از حد موجب می گردد چهره بنا را از یک مکان مذهبی دور سازد . برای مقابله با چنین امری رعایت احترام و خضوع به آثار ارزنده ای که در طول سالیان کهن به دست معماران و هنروندان سنتی خلق گشته ضروری است .
رنگ ، نور موسیقی با خشت و آجر ترکیب می گردد و مسجدی را در قلب شهری بنا می سازد که هر انسانی را که بدان وارد می گردد را به خضوع در برابر باری تعالی باز می دارد . حفظ این هنر با جلوه گر ساختن تجربیات آنان در طرح ها امکان پذیر می باشد .
در پروژه مسجد نیز ، استفاده از عنصر نور در اولویت اهداف قرار گرفته است تا هم بتوان با اتکا بر آن از تجربیات پیشینیان در ساخت یک فضای روحانی بهره ببریم و هم با استفاده از این عنصر متحرک و ریتمیک به معماری در خور مسجد دست یابیم .
درنتیجه می توان دو خصوصیت متحرک بودن ونورانی بودن بنا را به مسجد نور نسبت داد ، آنچنان که با دیدن این بنا نمای تازه ای در مقابل دید مخاطبین جلوه نماید و علاوه بر این عاملی گردد تا افراد بیشتری علاقه مند گردند تا وارد بنا شوند و از این طریق به هدف اصلی بنا که انجام رسالت مذهبی و فرهنگی است واصل گردیم .