بخشی از مطلب

از کناره رود نیل تا سودان امروزی را سرزمین مصر می نامند . نیل به مدیترانه میریزد و در راستای مسیرش تمدن و معماری جاویدان آن را در خود نهفته می دارد.
ساکنان مصر از 4000 (ق.م )کار با مس را آموختند و با ساخت ابزار مسی دوره سنگ به پایان رسید و دوره های پادشاهی در مصر آغاز گردید. ساخت ابزار مسی با کندن زمین و ریختن مس مذاب در آن و شکل گیری وسیله مورد نظر پس از سرد شدن صورت می گرفت.
ساکونت در مصر ابتدا دردو منطقه صورت گرفت : 
1-مصر علیا ،یاشمالی ،که در آن مردم ازطریق کشاورزی و دارای  وساخت محل سکونت ثابت از نی زندگی می کردند.   
 2- مصر سفلی،یا جنوبی :با مردمی چوپان و چادر نشین .
مردمان این دو منطقه فرهنگ هایی کاملا متفاوت داشتند. چنانچه مردمان مصر علیا مردگان خویش را در خانه متوفی و با کشیدن دیوارجلوآن قسمت از منزل دفن می کردند، ولی در مصر سفلی مردگان در خارج از خانه هایشان زیر خاک دفن می شدند.
آنچه از معماری مصری مشخص می گردد این است که مذهب به طور خاص بر هنر این مردمان تاثیر نهاده بود چنانچه معابد و آرامگاه های پادشاهان از سنگ سخت ساخته می شد ولی      سکونت گاه های مردم از مصالح کم دوام بود. و از سوی دیگر مصریان با اعتقاد به « کا »-خود دیگری که باهر شخص به دنیا می آیدو روح پس از مرگ وارد آن می شود- زندگی دنیا را برای حیات پس از مرگ پایه ریزی می کردند.
اعتقاد مصری ها به خدایان درابتداء ودر نظام اجتماعی به صورت خدایانی به شکل جانور و پرنده بود . حتی خدایان بد کار را به صورت درندگان خطرناک وانمود می کردند. بعد ها خدایانشان را به شکل انسانهایی باسر حیوانات و پرندگان ساختند. و با پیشرفت کشاورزی به پرستش خدای  آفتاب « رع » که پادشاه خدایان بود پرداختند. مصریان به خدای نیل نیز اعتقاد داشتند.
آغاز سلسله پادشاهی از 3100-2865 (ق.م)می باشدو با 3 دوره پادشاهی 1- کهن ، 2- میانه     و3- جدید رقم می خورد.
 
معماری پادشاهی کهن : 
مصر علیا و سفلی در حدود 3000 (ق.م) توسط  فرعون « نارمر » متحد گردید و حاصل ترکیب این دو فرهنگ، به تدریج معماری مقبره ای یا « مصطبه ای » می باشد. 
مقابر مصطبه ای : سکویی بلند و مستطیل شکل با دیوارهای شیب دار و مفروش از سنگ یا آجر است که بر روی محوطه تدفین ساخته می شد، در حالیکه محل تدفین در اعماقی از زمین بود و با هواکش به این سکوها متصل می شد.شکل مصطبه ها از تپه های خاکی یا سنگی مقبره های قبلی الهام گرفته شده بود.سرداب یا محوطه تدفین هیچ ارتباطی با خارج نداشت و در آن نقاشی ومجسمه متوفی و اشیا نفیس و ظروف مخصوص « کا » قرار داده می شد و سپس دری که به سقف مصطبه راه داشت را مسدود می کردند . گاهی فاصله بام تا محل استقرار جسد5/30 متر می شد . ارتباط مصطبه با محیط خارج از طریق دری بود که به اتاقکی کوچک منتهی می شد و در آنجا نزدیکان متوفی برای وی هدایایی را پیشکش می کردند و این اتاق هیچ اتصالی به محل تدفین نداشت.ساخت مصبطه ها که از اولین شکل مقابر مصری بود تا زمان ساخت اهرام ادامه یافت. طولشان از5/4 تا 52 متر و ارتفاعشان از 3 تا 9 متر متغیر بود . علت شیب دیوار آنها استحکام بیشتر آن نسبت به دیوارهای عمودی است.
 
اهرام پله ای : 
در راستای تکامل مصطبه ها، هرم های پله ای شکل گرفتند که از مهم ترین آنها « هرم پله ای پادشاه زوسر » در سقاره است که متعلق به 2750 (ق.م) می باشد .
این هرم که حد واسط مصطبه و هرم های حقیقی دوره های بعد در جیزه است، متشکل شده از چندین مصطبه روی یکدیگر که به تدریج کوچک می شوند و در نهایت بنایی مشابه زیگورات ها را می سازند با این تفاوت که اهرام مقبره هستند ولی زیگورات ها معبد؛ زیرا سومریان بر خلاف مصریان نسبت به آیین مردگان و حفظ مقبره ها بی تفاوت بوده اند.
کار کرد مقبره « زوسر » دوگانه بود : 1- حفاظت از پادشاه مومیایی و اشیا دفن شده ، 2- تجسم قدرت مطلق و خدا گونه به کمک حجم و صلالت مقبره که مهتابی ها و حیاط بزرگ آن ،اثر نخستین معمار مدون تاریخ « ایمحوتب » می باشد.
 
    
و......